Muzej palače Topkapı

topkapi sarayi
topkapi sarayi

Topkapı Sarayı , İstanbul Sarayburnu’nda, Osmanlı İmparatorluğu’nun 600 yıllık tarihinin 400 yılı boyunca, devletin idare merkezi olarak kullanılan ve Osmanlı padişahlarının yaşadığı saraydır. Bir zamanlar içinde 4.000’e yakın insan yaşamıştır.


Topkapı Sarayı Fatih Sultan Mehmed tarafından 1478’de yaptırılmış, Abdülmecid’in Dolmabahçe Sarayı’nı yaptırmasına kadar yaklaşık 380 sene boyunca devletin idare merkezi ve Osmanlı padişahlarının resmi ikâmetgâhı olmuştur. Kuruluş yıllarında yaklaşık 700.000 m²’lik bir alanda yer alan sarayın bugünkü alanı 80.000 m²’dir.

Topkapı Sarayı, saray halkının Dolmabahçe Sarayı, Yıldız Sarayı ve diğer saraylarda yaşamaya başlaması ile birlikte boşaltılmıştır. Padişahlar tarafından terk edildikten sonra da içinde birçok görevlinin yaşadığı Topkapı Sarayı hiçbir zaman önemini kaybetmemiştir. Saray zaman zaman onarılmıştır. Ramazan ayı içerisinde padişah ve ailesi tarafından ziyaret edilen Kutsal Emanetler’in bulunduğu Hırka-i Saadet Dairesi’nin her yıl bakımının yapılmasına ayrı bir önem verilmiştir.

Fatih Sultan Mehmed 1465 yılında Topkapı Sarayı’nın inşaatını başlatmıştır

Otvaranje palače Topkapi za posetioce poput muzeja prvi put se poklopilo sa vladavinom Abdülmecida. Predmeti iz blagajne palače Topkapı prikazani su britanskom ambasadoru tog vremena. Nakon toga, tradicija je da se stari radovi u palači Topkapı Palace pokažu strancima, a u vrijeme Abdülaziza izrađuju se stakleni prozori empirijskog stila, a stari radovi u riznici počinju se strancima prikazivati ​​u tim vitrinama. II. Iako je Abdülhamid srušen sa trona, smatralo se da je Topkapina palača Hazine-i Hümâyûn otvorena za javni posjet u nedjelju i utorak.

Palata Topkapı, koja je 3. aprila 1924. bila povezana sa direktivom muzeja Istanbulske İstanbulsâr-ı Atike, po nalogu Mustafe Kemala Atatürka, počela je služiti pod imenom Kethüdalığı, a zatim Direkcija za trezor. Danas se nastavlja služiti pod nazivom Direkcija muzeja palače Topkapı.

Palata Topkapı otvorena je za posetioce kao muzej 1924. oktobra 9. nakon što su izvršeni manji popravci 1924. i preduzete administrativne mere za posete. Odjeljci koji su u to vrijeme otvoreni za posjetu su Kubbealtı, Soba za opskrbu, vila Mecidiye, Soba Hekimbaşı, vila Mustafa Paşa i vila Bağdat.

Günümüzde büyük turist kitlelerini kendine çeken saray 1985 yılında UNESCO Dünya Mirasları Listesi’ne giren İstanbul Tarihî yarımada içerisindeki tarihi eserlerin en başında gelmektedir. Günümüzde müze olarak hizmet vermektedir.

Topkapı Sarayı’nın bölümleri

Topkapı Sarayı’nın havadan görünümü, arka planda ayrıca Aya İrini, Ayasofya ve Sultan Ahmet Camii görünmektedir (Ekim 2014) Topkapı Sarayı, Marmara Denizi, İstanbul Boğazı ve Haliç arasında kalan tarihsel İstanbul yarımadasının ucundaki Sarayburnu’nda Bizans akropolü üzerinde kurulmuştur. Saray, kara tarafından Fatih Sultan Mehmed’in yaptırdığı Sûr-ı Sultâni, deniz tarafından ise Bizans surları ile şehirden ayrılmıştır. Çeşitli kara kapılarıyla ve deniz kapılarıyla saray içerisindeki değişik yerlere açılan kapıların haricinde, sarayın anıtsal girişi Ayasofya’nın arkasında bulunan Bâb-ı Hümâyûn (Saltanat Kapısı)dur. Topkapı Sarayı yönetim, eğitim yeri ve padişahın ikâmetgâhı olması sebebiyle oluşturulan yapılanmaya uygun olarak iki ana bölüme ayrılmıştır. Bunlar, birinci ve ikinci avludaki hizmet yapılarından oluşan Birun ile iç örgütlenme ile ilgili yapılardan oluşan Enderûn’dur.

Saray-ı Hümayun i Unutrašnja palača

Surlarla çevrili Saray-ı Hümayun’un yapıları: Bab-ı Hümayun (Saltanat Kapısı), Hasbahçe (Gülhane Parkı), Istabl-ı Âmire (Has Ahırlar), Soğukçeşme Kapısı, Otluk Kapısı, Odun Kapısı, Balıkhane Kapısı, Vükela Kapısı, Yalıköşkü Kapısı, Alay Köşkü, Sepetçiler Kasrı, Yalı Köşkü, İncili Köşk, Şevkiye Köşkü, Eski Kayıkhaneler, Yeni Darphane, Darphane Köşkü, Gülhane Kasrı, Gotlar Sütunu, Çinili Köşk, Revan Köşkü, Bağdat Köşkü, III. Osman Köşkü, Sofa Köşkü.

Strukture u unutrašnjoj palači: Bâbüsselâm (Salute Gate), Kuhinjsko krilo, Babüssaade (Saadet Gate), Dobavljač, Fatih Mansion, Soba Hekimbaşı, Ağalar džamija, Unutrašnje blago, Treasure Treasure, Has Ahır, Kubbealtı, III. Biblioteka Ahmet, Obrezna komora, III. Murat Mansion

Bab-ı Hümayun (Sultanata kapija)

Područje palače u Sur-i Sultani, koje razdvaja palaču od grada, a izgradio ju je Fatih Sultan Mehmed gradnjom palače, ulazi se sa bâb-ı Hümâyûn.

Topkapı Sarayı’nın modeli

Kapının en üstünde Ali bin Yahya Sofi tarafından yazılmış bulunan müsemmen (karşılıklı) tarzda, celi sülüs hat ile Hicr Suresi’nin 45-48. ayetleri yazılıdır. Kapının üstündeki ilk kitabede sadeleştirilmiş şekliyle şöyle yazar: “Bu mübarek kale, Allah’ın rızası ve inayetiyle bina edilmiş. Karaların sultanı, denizlerin hakanı, iki alemde Allah’ın gölgesi, Doğu’da ve Batı’da Allah’ın yardımı, su ve toprağın kahramanı, Konstantiniyye’nin fatihi ve cihan fetihlerinin babası olan Sultan Mehmed Han oğlu Sultan Murad Han oğlu Sultan Mehmed Han’ın Allah Teala onun hükümdarlığını ebedi kılsın ve makamını feleğin en parlak yıldızının üstüne çıkarsın, Ebu’l Feth Sultan Mehmed Han emriyle 883(Hicri) yılının mübarek Ramazan ayında(Kasım-Aralık 1478) imar ve inşa edildi.” ifadesi yer alır.

II, ispod natpisa i na unutrašnjoj strani vrata. Iz tugra Mahmuda i Abdülaziza razumije se da su vrata popravljena više puta.

Na obje strane Bab-ı Hümayun-a nalaze se male sobe rezervirane za skrbnike. Postojao je mali dvor u obliku vile koji mu je sagradio Fatih sultan Mehmed jer je 1866. izgorio na vratima. Glavna važnost gornjeg sprata je ta što je korišten kao imanje Beytül (Vrata između blaga). Taj prostor, koji je povezan sa sultanovim sistemom blaga, a to je sistem sultanovih pokojnih slugu ili bogatstvo pokojnika, korišten je kao mjesto na kojem je roba koja nije bila odnesena u sultanovu riznicu, povjerena na sedam godina.

Dvorište I (Trg Alaja)

Bab-ı Hümayun’dan girilen, asimetrik planlı bu avluya saray-kent-devlet üçlü yönetim sisteminin ikinci derecede öneme sahip olan yapıları yerleştirilmiştir.Burası halkın belirli günlerde girebildiği ve devletle olan ilişkilerini yürüttüğü bir merkez niteliğindedir. Devlet erkanının at ile girebildiği tek alandır.

Drvored dugačak 300 metara koji povezuje Bab -ı Hümayun sa Bab-üs Selamom bio je svjedok sultana koji su prolazili pored Gülus-ove, ekspedicijske i petkovske pozdrave. Ovo dvorište bilo je i poprište veleposlaničkih pukova, ciparskih pukova i pukova Valide u sultanovoj palači.

Servisne strukture na trgu Alay

Sol tarafta sarayın ihtiyacını karşılayan odun ambarı ve hasırcılar ocakları bulunmaktaydı. Hamamları, koğuşları, işlikleri, ahırları ile bir bütün teşkil eden bu kısımlar günümüze ulaşamamıştır. Avlunun sol tarafındaki, günümüzde Karakol Restoran olarak hizmet veren bina, Osmanlı döneminde Topkapı Sarayı’nın dış karakolu olarak kullanılmaktaydı.

Crkva Aja Irene, koja se od vremena sultana Mehmeda Osvajača koristi kao kočnica, jedna je od retkih građevina koje su preživele do današnjih dana. Ove građevine, koje su počele sa strane Cebehana i protezale se cestom koja je ustupila mjesto vrtovima palate i popločanim paviljonom, danas su u potpunosti promijenjene.

17.786 kvadratnih metara kovnice sačuvano je do današnjih dana, Odjel za štampanje pečata Generalnog direktorata kovnice, Uprava za pomoć i spomenike i Centralna uprava za restauraciju i konzervaciju koriste neke od ovih građevina. Koz je došao nakon čuvara arheoloških muzeja u Istanbulu preko manje preostalih građevina koje koristi Ministarstvo za kulturu i historiju turizma Republike Turske.

Günümüzde I. Avlu’da Bulunmayan Yapılar Darphane binalarının sonunda Kız bekçileri veya Koz bekçileri adı verilen bir kuruluşun yerinin bulunduğu bilinmektedir. Görevleri depoların ve haremin dıştan korunması olan Koz bekçiler Ocağı’nın bulunduğu kısımdaki yolun üzerindeki kapı da Koz Bekçiler Kapısı adıyla anılmaktadır.

Od ulaza Bâb-ı Hümâyûn nalazila se bolnica Enderûn, s desne strane, cesta koja se spuštala do zgrada i vrtova s ​​mramorne strane palače, te kapija zvana Dizme ili Dizma Kapısı, Hasırın i kabinetski kabinet.

Dok smo se približavali ulazu kapije, II. Vidi se Česma iz 16. veka, koju je Abdulhamid nosio do zida s ove strane trga. S lijeve strane ceste nalazila se mala osmerokutna građevina slična ljetnikovcu, na dijelu dvorišta u blizini Bab-üs Selama. Konstrukcija, koja ima zašiljeni krov u obliku konusa, poznata je i pod nazivom Paper Emi Tower ili Deavi paviljon. Svakog dana je jedan od vezira Kubbealtija dolazio ovamo da prikupi molbe koje su dali ljudi, saslušao podnosioce predstavki i predstavio stvar Dîvân-ı Hümâyun.

Danas postoji čajni vrt koji pripada DÖSİM-u, gdje se posjetiteljima koji uđu i napuste palaču na lokaciji ovog mjesta pruža usluga jela i pića.

Bâbüsselâm (Selamska vrata / Srednja vrata)

Bâbüsselâm (Salamska vrata) je sagradio Fatih Sultan Mehmed 1468. godine. Nakon popravka izvršenih tijekom statutarnog razdoblja, kapija koja odražava klasične elemente otomanske arhitekture iz 16. stoljeća, sa širokim lučnim svodom portala, bočnim nišama i dvije kule slična je evropskim vratima dvorca. Gvozdenu kapiju je 1524. godine sagradio Isa bin Mehmed. Word-i Tawheed, Sultan II. Mahmudov monogram, natpisi za popravak iz 1758. i sultana III. Imaju Mustafa tugra.

II. Dvorište (Trg Divan)

Avlu, tahminen 1465 yılında Fatih Sultan Mehmet döneminde yapılmıştır. Etrafında saray hastanesi, pastane, Yeniçeri kışlaları, Istabl-ı Âmire adlı ahırlar, Harem bulunur. Kuzeyinde divan, güneyinde saray mutfakları vardır. Arkeolojik çalışmalarda Bizans ve Roma kalıntıları sarayda bulunmuştur. Bu bulunturlar 2. Avlu’da saray mutfaklarının önünde sergilenir. Sarayın altında Bizans döneminden kalma bir sarnıç vardır. Osmanlı döneminde kullanımdayken avluda büyük sayıda tavuş kuşları ve ceylanlar bulunurdu. Istabl-ı Âmire (Has Ahırlar), Fatih Sultan Mehmet tarafından yaptırılıp Kanuni Sultan Süleyman döneminde renove edilmiştir. Raht Hazinesi adı verilen geniş bir hazine mahrem ahırında tutulur. Harem ağası Beşir Ağa adına 18. yapılmış Beşir Ağa Camii ve Hamamı da burada bulunur.

Palačke kuhinje i kolekcija porculana

Mutfaklar avluyla Marmara Denizi arasındaki bir iç sokakta bulunur. Edirne Sarayı’nın mutfaklarından ilham alan saray mutfakları 15. yüzyılda inşa edilmiştir. 1574 yangınından sonra hasarlanan mutfaklar Mimar Sinan tarafından tekrar tasarlanmıştır.

Osmanlı İmparatorluğu’nun en büyük mutfaklarıdırlar. Sayıları 800’e varan mutfak çalışanları yaklaşık 4.000 insana yemek sağlamaktan sorumluydu. Mutfaklar yurtlar, hamamlar ve çalışanlar için bir camii içerirdi, ancak bunların çoğunluğu zamanla yok oldu.

Kubbealti

Kubbealtı, Dîvân-ı Hümâyûn’a (Padişah Divanı) ev sahipliği yapardı. Fatih Sultan Mehmed’ten sonraki dönemde sadrazam (veya vezîr-i âzam) bu divanın başkanlığı görevini üstlenirdi.

Riznica-A Amire (Dîvân-ı Hümâyûn Treasure)

III. Avluda “iç” bir hazine daha olduğu için Dîvân-ı Hümâyûn Hazinesi’ne dış hazine denir. Yapılma zamanı belli olmasa da, inşa edilme şekli ve planlarından 15. yüzyılın sonlarında Kanuni döneminde yapıldığı tahmin edilir.

Hazinede imparatorluğun mali yönetimi yapılırdı. Mali yöneticilerin vezirlere, elçilere ve saray sakinlerine verecekleri değerli kaftanlar, mücevherler ve diğer hediyeler burada saklanırdı. Yeniçerilerin üç ayda bir aldıkları ulufe adlı maaş burada bulunurdu. Topkapı Sarayı’nın müze hâline getirilmesinden 4 yıl sonra(1928) Topkapı Sarayı’nın silah ve zırh koleksiyonu bu binada sergilenir.

1937’de yapılan arkeolojik çalışmalarda, binanın önünde 5. yüzyıldan kalma bir bazilika bulunur. Bu bazilika çıkarılan diğer kiliselerle eşleştirilemediğinden “Saray Bazilikası” olarak bilinir.


sohbet

feza.net

Budite prvi koji će komentirati

Komentari

Povezani članci i oglasi